Naturisme in Oostenrijk: wetten en gewoonten

In het kort

Wat de wet zegt

De federale wet bestraft seksuele handelingen in het openbaar, niet naaktheid: § 218 van het Wetboek van Strafrecht voorziet in maximaal 6 maanden cel of 360 dagtarieven voor wie in het openbaar een seksuele handeling verricht die "terecht aanstoot" kan geven (RIS, StGB § 218). Naaktzwemmen valt niet onder deze bepaling, volgens het commentaar dat advocaat Johannes Öhlböck aanhaalt (RA Öhlböck).

Naaktheid valt wel onder de wetten van de afzonderlijke deelstaten over aantasting van de openbare zedelijkheid (Anstandsverletzung). Het is een bestuursrechtelijke overtreding, geen misdrijf, en ze geldt alleen bij een "ernstige" aantasting die meerdere mensen kunnen zien. Geen van deze wetten noemt naaktheid, en het begrip zedelijkheid is vaag en verandert met de zeden.

Deelstaat per deelstaat

In de deelstaten met naturistische accommodaties zijn dit de maximale boetes (teksten op de officiële site RIS):

• Karinthië: tot 218 € of hechtenis tot twee weken (§ 1, § 4).
• Salzburg: tot 500 €; de politie kan bevelen ermee op te houden (§ 27).
• Stiermarken: tot 5.000 € (§ 2, volledige tekst).
• Tirol: tot 750 €, en de politie kan je van de plek wegsturen (§ 11, volledige tekst).
• Wenen: tot 700 € (§ 1).

Dat zijn de maxima. Een concreet voorbeeld: in een zaak uit 2015 in Tirol kreeg een dronken man die zich op straat voor voorbijgangers had uitgekleed een boete van 80 €, door de rechtbank verlaagd tot 50 € (RIS, LVwG Tirol). Hij was geen naturist.

Waar je naakt mag zijn

• Aangegeven FKK-zones: de bekendste is de Donauinsel in Wenen, met drie zones die met het woord "FKK" op de grond zijn aangegeven, samen meer dan 8 km. Je mag er naakt of in badkleding zijn, met discreet gedrag (Stadt Wien). In Wenen is er ook het Naturistenpark Lobau.
• Karinthië: wordt "de FKK-deelstaat nummer één" van Oostenrijk genoemd, met naturistencampings aan meren zoals Müllerhof in Keutschach (MeinBezirk). De federatie ÖNV heeft clubs in Karinthië, Stiermarken, Tirol, Wenen, Salzburg en Opper-Oostenrijk (ÖNV, Vereine).
• Naturistische accommodaties: je vindt ze in de lijst van naturistische accommodaties in Oostenrijk.
• Tuin en balkon: naakt zijn in je eigen huis is meestal geen probleem. Het kan er wel een worden als je goed zichtbaar bent en de buren zich lastiggevallen voelen, vooral bij een speeltuin, een kinderdagverblijf of een school.

Gedoogde stranden en verboden

Buiten de FKK-zones is naaktheid in het openbaar volgens de Kleine Zeitung "bijna onmogelijk" (Kleine Zeitung).

Over naaktzwemmen in de natuur zegt het Kuratorium für Verkehrssicherheit, geciteerd door Der Standard, dat bijna altijd de gemeenten beslissen, en dat wie de zedelijkheid aantast een boete tussen 50 en 100 € riskeert. Maar "als er niemand anders is, kan het waarschijnlijk wel". Openbare wateren mag je gebruiken om te zwemmen, privéstukken meestal niet (Der Standard).

Vorarlberg is de enige deelstaat die badkleding bij openbaar zwemmen wettelijk verplicht, ook in het Bodenmeer; gemeenten kunnen wel zones uitzonderen (RIS, Sittenpolizeigesetz). Zo heeft Bregenz in 2025 een stuk oever van zo'n 200 meter toegestaan, niet zichtbaar van buitenaf, waar naaktzwemmen "uitdrukkelijk toegestaan" is, met borden en een verbod op foto's en video's, voorlopig tot 31/12/2026. De plek werd al tientallen jaren door nudisten gebruikt (ORF Vorarlberg).

Topless, stad en sauna

• Topless: geen enkele wet verbiedt het. In een Expedia-peiling uit 2016 zei 40% van de Oostenrijkse vrouwen het al eens te hebben gedaan (Der Standard). Sommige baden verbieden het echter in hun reglement: in 2024 werd een vrouw wegens topless weggestuurd uit de thermen van Blumau, in Stiermarken (Kleine Zeitung).
• In de stad: daar geldt de wet van de deelstaat over de zedelijkheid, met de boetes hierboven.
• Sauna: in Oostenrijk zweet je naakt (BILD/Travelbook).

De sfeer

Oostenrijk heeft een FKK-cultuur die lijkt op de Duitse, met de naaktsauna, de aangegeven zones en de naturistenmeren van Karinthië. In een peiling van Expedia zei 28% van de Oostenrijkers al eens naakt op het strand te zijn geweest, het hoogste cijfer van 24 landen (Der Standard, 2016); het is wel een commerciële peiling, waarvan we de methode niet hebben gezien.

Buiten de plekken die ervoor bedoeld zijn is naakt weinig haalbaar: de wet bestraft alleen een "ernstige" aantasting van de zedelijkheid, maar de maximale boetes zijn hoog. Net als in Duitsland merken sommigen meer preutsheid bij jongeren, maar dat zijn alleen getuigenissen.

Naturistenverenigingen

• Österreichischer Naturistenverband (ÖNV): de nationale federatie, gevestigd in Hörsching in Opper-Oostenrijk, lid van de INF-FNI, de internationale federatie. De lijst van clubs staat op haar site.

We hebben niet gecontroleerd of de accommodaties om een naturistenpas vragen: vraag het vooraf na.

LGBTQ+-reizigers

Geen juridisch risico: seksuele relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht zijn legaal sinds 1971, paren van hetzelfde geslacht mogen sinds 2016 adopteren en sinds 2019 trouwen (RIS, ABGB § 44). Sinds 2016 zijn er wetten tegen haatmisdrijven op grond van seksuele geaardheid (ILGA).